sigorta sorgulama ve balkanlar bilgimizi
Latinlere yaptıkları katliamı Normanlar BizanslIlara uygulanıl İstanbul önlerinde görüldüler ve halk Norman tehlikesine karşı rator Theodoros Komnenos'u öldürerek bu tehlikeyi bertaraf
1187 yılında Selaaddin Eyyübî, Kudüs'ü ele geçirdi. Bu olay batıda Haçls, leri fikrinin tekrar canlanmasına neden oldu. Bulgaristan ve Sırbistan,Hiç destek verirken Bizans, Selaaddin Eyryübî ile ittifak kurmayı yeğledi. Hadj başındaki Alman İmparatoru Friderih Barbarossa, Edirne’yi alarak îstanbıiı rine yürüdü. II. İsakios 1190 şubatında Edirne’de Haçlılarla bir anlaşmayı^ Haçlıların, İstanbul’a uğramamak şartıyla Anadolu’dan geçip Kudüs’e jjj rine rıza gösterdi. Friderih Barbarossa’nın Kudüs’e varamadan ölümüilej seferi başarısızlığa uğradı, bundan yararlanan Bizans, Balkanlarda Bulpi üzerine yürüdü. Ancak 1194 yılında Lüleburgaz’da (Arkadiyopolis] Bulp yenildi. Buna rağmen II. İsakios Bulgaristan’a yeni bir sefer içinordusuin çıkmış iken ağabeyi III. Aleksios tarafından tahttan indirilerekgözlerineıb kildi. (1195).
Aleksios Angelos (1195-1203) zamanında Bizans tam bir çöküntüys Sırbistan Bizans etkisinden çıkarak Roma ve Macar nüfuzunun etkisintj Bulgarlar ise Serez’e kadar geldiler. Ancak 1196’da Asen ve 1197'dePetı nayete kurban gittiler. İktidara gelen kardeşleri Kaloyan’m (1197-12(lî)‘ resinde Bulgarlar yükselişe geçerek Bizans için büyük bir tehlike oluştiirfi Kaloyan, Roma tarafından da tanındı ve Papa’nın hakimiyetini kabul etti 8» ise 8 Ocak 1198’de asil bir İtalyan ailesinden gelen III. Innocentius'unPaF çilmesi Haçlı seferi fikrinin yeniden canlanmasına neden oldu. 111. Innocfl^ Haçlı seferlerini Papalığın tarihi bir misyonu olarak görüyor ve dünyada!”' devletlerin Papalığın hakimiyeti altına girmesi gerektiğine inanıyordu
BALKANLAR EL KİTABİ 223
bu amacını gerçekleştirebilmesi için Avrupa’daki siyasi durum da çok uygundu. Alman İmparatoru VI. Henrich ölmüş, Almanya bir iç savaşa sürüklenmişti. 1199 yılında ise İngiltere Kralı Richard ölünce kardeşi John ile yeğeni savaşa tutuşmuştu. Fransa Kralı Filip de bu çatışmalara müdahil oluyordu.
Papa, Haçlı seferlerine taç sahibi kralların değil, asillerin ve halkın katılmasını istiyordu. Böylece şahsi çıkarları geri planda bırakarak. Haçlı ruhunun sefere hakim olmasını planlıyordu. 1199’da Champagne kontu Thibaut, Blois kontu Lois, Flandre kontu Baudouin, Geoffroy de Villehardouin bu çağrıyı kabul ettiler. Kuzey İtalya’daki asiller de Boniface de Monferrat’ın idaresinde sefere iştirak ettiler. Haçlı ordusunun Mısır’a gidebilmesi için deniz filosuna ihtiyacı vardı. Karşılığını para olarak almak şartıyla bu filoyu Venedik’in ihtiyar doge Enrico Dandolo sefere katılarak sağladı. Venedik’in Haçlılara katılmasıyla sefer, dini mahiyetten çıkıp siyasi ve ticari bir hüviyet kazanmaya başladı.
Venedik, çıkarlarını Bizans Devletinin yıkılmasında görüyordu. Bundan dolayı seferin yönünü Kudüs’e değil, İstanbul’a çevirmeye çalıştı. Bunu gerçekleştirmek için yakın geçmişte İstanbul’da Latinlere karşı yapılan olayları ve Bizans’ın Union fikrine yanaşmamasını kullandı. Bu arada II. İsakios’un oğlu Aleksios Angelos gözlerine mil çekilmiş olan babası ile birlikte zindandan kaçarak Alman İmparatoru Philipp von Schwaben sarayına gelmiş ve taht üstünde hak iddia etmişti. Bu fırsatı Alman hükümdarı ile Venedik doge’u kullanmakta geç kalmadılar. Seferin kumandanlığına getirilen Boniface de Monferrat, Bizans işlerine müdahale edebilme fırsatını buldu. Sefer için 1202 yılının Haziran ayından itibaren Haçlılar Venedik’te toplanmaya başladılar. Haçlılar vaat ettikleri parayı Venedik'e ödeyemeyince doge Enrico, Macaristan’ın eline geçmiş olan Adriyatik sahilindeki Zara (Diadora) şehrinin zapt edilerek Venedik’e verilmesi şartıyla. Haçlıların borçlarını ödeyebileceğini söyledi. 1202 yılının Kasımında Zara hücum ile ele geçirildi.
Zara’yagelen devrik Bizans imparator II. İsakios ve oğlu IV. Aleksios, Haçlılara kendilerini tekrar imparator yapmaları halinde pek çok vaatte bulunmuşlardı. Hıristiyan bir şehrin Haçlılarca zapt edilmesi, seferin dini karakterini kaybettiğini kanıtlıyordu. 1203 Mayıs ayında Korfu’da yapılan toplantıda Haçlı seferinin hedefi, Bizans'ın başkenti olan İstanbul olarak belirlendi. 24 Haziranda Haçlı donanması İstanbul önünde görüldü. 17 Temmuz 1204’de İstanbul Haçlıların eline geçti. İmparator III. Aleksios şehirden kaçtı. Haçlılarla işbirliği yapan II. İsakios ve oğlu IV. Aleksios Haçlıların himayesinde müşterek imparator oldular. Ancak Zara'da vaat ettiklerini yerine getiremediler. Bu arada Ocak 1204’de İstanbul'da bir halk ayaklanması oldu ve IV. Aleksios hayatını kaybetti. Babası da hapiste öldü. Yerine Latin aleyhtarı III. Aleksios’un damatlarından V. Murtzuphlos tahta çıktı. Haçlılar bunu kendilerine karşı yapılmış bir hareket olarak kabul ederek, Bizans topraklarının ve İstanbul’un aralarında nasıl paylaşılacağına dair bir an-
BALKANLAR EL KİTABI|225
paratorluğunun parçalanan yapısından Bizans’ın varisi olduğunu devlet ortaya çıktı. Bunlar 111. Aleksios’un damatlarından biri olan ıskaris’in idaresinde İznik İmparatorluğu ki bu imparatorluk 1261 )ul Latin İmparatorluğuna son vererek İstanbul’u tekrar ele geçiri 1. Andronikos Komnenos’un torunları Aleksios ve David idare-n merkez olmak üzere Karadeniz’in kuzeydoğu kıyılannda kurulan ı İmparatorluğu ki bu devlet varlığını 1461 yılına kadar sürdûre-cusu ise Michail Komnenos Dukas tarafından 1205 yılında Epir'de Despotluğu idi ki bu devlet varlığını 1318 yılına kadar devam et-
ıda parçalanan Bizans İmparatorluğundan ortaya çıkan siyasi yapı-i şöyle idi: Anadolu’da Selçuklu Türklerini, Kuzey Ege ve Marmara meşini durdurmaya çalışan İznik İmparatorluğu, Trabzon’da ise, ıtorluğunun üstünlüğünü kısa zamanda kabullenmek zorunda kalan m İmparatorluğu, Balkanlarda ise merkezi Arta ve Yanya olan Epir İstanbul’dan Mora Yarımadasına kadar uzanan ve içinde Selanik la Dukalığı, Akhaya prensliğini banndıran Latin İmparatorluğu ve bu i ticareti Venedik’ten İstanbul’a kadar kontrol eden Venedik Devleti iu. Bu siyasi oluşumlara daha sonraki dönemlerde Anadolu Selçuklu zayıflamasıyla ortaya çıkan Ege Denizi sahillerindeki Menteşe ve ihan ve Karasi gibi Bad Anadolu Beylikleri ve Osmanlı Devleti, a Sırbistan Devleti ile Bulgar Çarlığı, Katalanlar ve Romanın etkisin-istan krallığı da eklenecektir.
topraklan üstünde kurulan Latin İmparatorluğu pek çok şeyi hiç den kabullendi. Bizans pronoiasını olduğu gibi benimsedi. Hatta cy’ye göre Bizans pronoiası ile batinın feodumu arasında hiçbir fark noia sahiplerine daha önceki haklannın devam edeceği teminatı ve-!ce pronoia sahipleri sadece efendilerini değiştirmiş oluyorlardı. Halk atin, ister BizanslI pronoia sahiplerine vergi veriyor olsun, genelde ardu. Bizans kırsal bölgesindeki aristokrasi pronoialannı muhafaza tıyla Latin hakimiyetini kabul etmeye hazırdı. Bunun aksi durumlarda h ayaklanmakta tereddüt etmiyordu. Örneğin Trakya’da pronoia ta-edilen asalet sınıfı Bulgar Çan Kaloyan’ı ülkeye davet ettiler. İsyan çok dı. 14 Nisan 1205’de Kaloyan’ın Bulgar-Kuman birlikleri bizzat Latin Tl Baudouin'in de bulunduğu şövalye ordusunu Edime yakınlannda Baudouin esir alınarak Tırnova’ya götürülmüş ve burada ölmüştür. aBcmUnla hakimiyet kuracak olan imparatorlann yerel aristokrasi ile İBKİe çalışmaları gerektiğini gösteren tipik bir örnektir.sigorta sorgulama
