sigorta sorgulama ve balkanlar bilgi
çoğunu öldürerek bozguna uğratmışlardır Bu mağlubiyetin acısı ilePj^ 1087 yılının ilkbaharında kaynakların 80.000 kişi olarak verdiği ),^' ile yanlarına Uz ve Macarlar'ı da alarak büyük bir ordu ile Tuna boy^ lip Hayrabolu ve çevresini yağmalamışlardır Bunun üzerine Bizansonf. göndererek Peçenekler'i ağır bir yenilgiye uğratmıştır Ancak aldığı bui.' lara rağmen Aleksi Komnenos, Peçenekler'in Bizans'dan intikam alım^ engel olmak istemiş ve bu gaye ile çeşitli Peçenek
kabilelerine hediyek;, ve gümüş paralar gönderip aralarına nifak sokmak istemiştir. FakatPeçeu bu oyuna gelmemişlerdir. Bunun üzerine Peçenekler'e kat'i birdarbeiıı4] isteyen Bizans 1087 yılının Haziran ayında bizzat Aleksi Komnenos'unlı tanlığında büyük bir ordu ile Edirne’ye gelmiştir. Daha sonra buradankani Dampoli fYamboluJ ve Goloe arasında bulunan Lardea'ya ulaşmıştır. Koma burada iken bir komutanını Karadeniz sahiline göndererek ondan buraliı nanmayı Tuna'ya göndermesini ve Silistre’deki kuvvetler ile birleşıııesiıii miştir. Bu sırada Bizans'ın Balkanlar'a bir sefer düzenleyebileceğim dûfiı yen Peçenekler dağınık bir halde bulunuyorlardı. Bizanslılar'ın yaklaşüt duydukları zaman süre kazanmak gayesi ile 150 kişilik bir elçilik heyeti^ rerek barış yapılmasını istemişlerdir. Barış yaptıkları taktirde her zamanf kişilik bir Peçenek atlısının emirlerinde olacaklarını söylemişlerdir.Aynol barış yapılmazsa hücum edeceklerini söylemeyi de ihmal etmemişlerdif® Peçenekler’in elçilerini göndermesini korktuklarına yorumlamış ve gele»' leri tevkif etmek için güneş tutulmasını bahane etmiştir. Şöyle ki: Bus»^ rasında saray müneccimlerinden biri Aleksi Komnenos’a güneşin haber vermiş o da bunun üzerine durumdan yararlanarak elçilere "be” selede hakemliği Tanrı'ya bırakıyorum eğer gökyüzünde bugün herW işaret olursa bu sizin iyi niyetle gelmediğinize alâmettir. Yok sa hakkınızdaki şüphelerimin asılsız olduğuna kanaat getireceği
Nitekim iki saat sonra güneş tutulmuş ve elçilerin tutuklanmasını emretmiştir. Tutuklanan elçiler bir muhafızın önderliğinde İstanbul'a gönderilirken yolda bir yolunu bulup kaçmışlar ve gelip Peçenekler’e durumu anlatmışlardır. Muhafız da derhal geri dönerek durumu İmparatora haber vermiştir. Aleksi Komnenos bunun üzerine daha çabuk hareket etmek mecburiyetinde kalmış ve ordusu ile Balkanlar’! Demir Kapı'dan geçerek, Tuna'ya dökülen Biçina nehri boyunca ilerlemiştir. Bu ilerleyiş sırasında Peçenekler onları dâima takip etmişlerdir. Bizans ordusu Silistre yakınlarındaki bir nehre gelerek kamp kurdukları sırada nehri geçen bir grup Peçenek atlı kıtası Bizans ordusu içinde büyük bir telaşa ve paniğe sebep olmuştur.
Aleksi Komnenos, Peçenek başbuğu Tatuş'un elinde bulunan Silistre'yi işgal etmek istiyordu. İmparatorun üzerine geldiğini öğrenen Tatuş KumanlarTn yardımı sağlamak üzere yanlarına giderken şehir hisarının arkasında bulunan tepenin işgal edilmesini ve buradan devamlı Bizans ordusuna hücum edilmesini emretmişti. Bizans bu yüzden şehrin içerisinde bulunan iki kaleyi bir türlü elline geçirememiştir. Peçenekler gece-gündüz o kadar çok hücum etmişlerdir ki güç durumda kalan Bizans, muhasaradan vazgeçerek Balkanlar'a doğru çekilmiştir. Silistre muhasarası kalkınca Peçenekler karşı saldırıya geçmişler ve Bizans’ı ağır bir yenilgiye uğratmışlardır. Aleksi kaçan ordusu ile Goloe'ye gitmiştir. Peçenekler bu zaferi 1087 yılının bahar aylarında yaşamışlardır.
İmparator Goloe'de çok fazla kalmayarak Beroe [Eski Zagraj'ye gitmiş ve uzun süre Peçenekler’e esir düşen askerlerini para vererek kurtarmaya çalışmıştır. Ancak Peçenekler bu zaferden istedikleri gibi istifâde edememişlerdir.
Sebebi de Kumanlar’dır. Silistre muhasarası sırasında bizzat Peçenek başbuğu Tatuş, Kumanlar’m yardımlarını sağlamak üzere çağırmaya gitmişti. Ancak Kumanlar savaş bittikten hemen sonra Silistre’ye gelmişler ve Peçenekler’in Bizans’dan pek çok ganimet ve esir aldıklarını görünce bu ganimetten kendilerine de verilmesini istemişlerdir. Eğer vermezlerse bundan sonra artık dost değil düşman olacaklarını ve hisselerine düşeni zorla alacaklarını söylemişlerdir.
Ancak Peçenekler yine de ganimeti paylaşmak istememişler ve bu isteği reddetmişlerdir. Bundan böyle Peçenekler’in müttefiki olan Kumanlar artık onların en büyük düşmanı olmuşlardır.
Kuman tehlikesinin geçmesinden hemen sonra Peçenekler yine Bizans’ı takibe başlamışlar ve Balkan geçitlerini geçerek Balkanlar’ın batısındaki ülkeleri yağmalamışlardır. Bu sırada Beroe’de bulunan Aleksi Komnenos burayı tehlikeli bularak Edirne’ye dönmüştür. Peçenekler ise Yambolu ile Goloe arasındaki Markella’yı işgal etmişlerdir. Yine bu sırada Kumanlar Ozolimme [Uzolimej’ye geri dönmüşler ancak Peçenekler'! orada bulamayınca Tuna boyuna doğru giderek takip etmişlerdir. Bizans yaklaşan bu iki tehlike karşısında onlarla mücadele edecek bir durumda değildi. Bu yüzden elçiler göndererek Peçenekler'e
1091 Nisan'mda Peçenekler'in harekete geçmeleri Bizans-sokmuştur. Bu tehlike karşısında Bizans, başkentteki kuvvetlerin]^'*'4 Türk Beylerine karşı kullandığı Frenk şövalyelerini getirerek Me şahındaki Enez şehrine gemilerle göndermiştir. Enez savunma çok elverişli bir mevkide bulunuyordu. Bu sırada Peçenekler'in ri Khoirenos (Domuzlu)'ya doğru ilerlemekte idi. Bizans’da iseord^ ' imparator Komnenos geçmişti. İki ordu arasındaki sayı farkı imparaj'**'’ muştu. Nitekim yardım istedikleri Kumanlar'da henüz gelmemişler^ den Peçenekler'e karşı harekete geçmeye cesaret edemiyorlardı. Per' ^ savaşa girişmeyerek İzmir'den Çaka Bey'in gelmesini bekliyorlardı, de bulundukları yerde kalmayı tercih etmişlerdi. Kumanlar'ın kısab^*^^ ra 40.000 kişilik bir ordu ile gelmelerine rağmen İmparator Komneno! savaşa başlamak istememiştir. Bununda sebebi galiba Trakya ve Makedj,,' gelecek kuvvetleri beklemek istemesidir. Ancak Kumanlar ganimetinpj masında İmparatorla anlaştıktan sonra beklemek istememişler ve oluncaya kurt yada kuzu yiyeceğiz" diyerek baskı yapmışlardır. Bununj^ beklemenin bir fayda vermeyeceğini anlayan Komnenos ertesi gün geçitlerden biri olan Lebunium’u işgal etmiştir. Nitekim Meriç'in batisini Trakya ve Makedonya’daki askerlerde orduya gelip katılmışlardır. Böylecf da kuvvetlenen Bizans, Meriç’in sağ tarafında bulunan bugün Omurbeydnj olduğu sanılan Lebunium’da bir tepede Peçenekler’le meydan muharefe mıştır. 29 Nisan 1091 tarihinde yapılan bu meydan muharebesinde Peçjt özellikle Kumanlar'ın sayesinde Bizans karşısında ağır bir yenilgiye uğ^v savaş meydanında Peçenekler’in büyük bir kısmı mahvolmuşlardır.
Lebunium zaferinden sonra Bizans 1048'den beri sürekli manıılj Peçenek tehlikesinden tamamen kurtulmuştur. Bu savaştan sonra Peçend-bir kısmı Tuna boyuna ve Macaristan’a gitmişlerdir. Bizans’ın eline esirdiijs ise ya öldürülmüşler veya Makedonya ve Balkanlar’a yerleştirilmişleril Peçenekler’in bir kısmının XII. yüzyıl başlarına kadar Makedonya’dakiMop civarında yaşadıklarını ve "Moglena Peçenekler’i" diye anıldıklannı biliy Ayrıca bu mağlubiyetle Peçenek askeri kuvveti sona erdirilmiş ve Bizansttf larına yerleştirilen bu Peçenekler’den imparatorun özel kıtaları teşkiledfe
Kiev Knezliği döneminde Kumanlar ile Uzlar arasında kalan vel Knezliklerinde bir süre hizmet eden Peçenekler 1121 yılında güney Rus'' kırlarını terk ederek Tuna’yı geçmişler ve Trakya'ya gelerek burayı yağ®' başlamışlardır. Bu hücum ve yağmaya engel olmak için imparator taıafa* gönderilen ordu, Peçenekler’i mağlup etmiştir. 1122’de, Bizans-Kuı^ birliği karşısında yenik düşen Peçenekler, Tuna nehrini güneye doğru a? Makedonya ve Trakya'ya girmişlerdir. Ancak İmparator II. loannes'ef^ şerek tutsak alınan pek çok Peçenek, Bizans topraklarına ve bu arada
BALKANLAR EL KİTABİ İ20I
yerleştirilmişlerdir. Daha sonra 1152 yılında PeçeneklerTuna nehrini ve Balkan I dağlarını geçerek Filibe civarına kadar gelmişler ve etrafı yağmalamışlardır Yine llS4’de Tuna’yı geçip nehir boyundaki Bizans topraklarını tahrip etmişlerdir. Üzerlerine bir Bizans ordusu gönderilmişse de bu ordu Peçenekler tarafında yenilmiş ve Peçenekler bir çok ganimet alarak ülkelerine geri dönmüşlerdir. Bizans kaynaklarında Peçenekler'e ait son bilgiler 1161-1171 yıllarına aittir. Bu yıllar arası pek çok yeri yağmalayan Peçeneklerin üzerine bizzat İmparator Manuel Komnenos gitmiştir. Ancak Peçeneklerin esas kuvvetlerine rastlayamamış sadece geri dönerken bir Peçenek kıtasını görüp onlara saldırmış ve 100 kadarını da esir almıştır. Bundan sonra Bizans kaynaklan Peçenekler’den ayrı olarak bahsetmemişlerdir.
Peçenekler'in büyük bir kısmı Macaristan’a gidip Macarlar'm hizmetine girmiş, Tuna’nın doğusunda kalanlar da Kumanlar’la birleşmiştir.
Siyasî tarihleri böylece sona eren Peçenekler'den arda kalanlar dağılmışlardır. Macaristan'a gidenler Peşte çevresinde ve Fertö vilayetine yerleştirilmişlerdir. Bir kısmı ise Uz ve Kumanlarla karışmışlardır. Balkanlar’da kalanlar daha ziyade Vardar nehri boyuna iskân ettirilmişlerdir. Makedonya’daki Megleno-Ulahları ile Sofya etrafındaki Şop-Bulgarların Peçenek neslinden geldikleri söylenmektedir. Anadolu, Sırbistan, Rusya, Macaristan ve Kafkaslardaki bazı yer adlan ile halk efsanelerinde Peçenekler’in hatıraları hâlâ yaşamaktadır
Orta Macaristan’da ele geçen meşhur Nagy Szent Miklos hâzinesinin altın kaplan üzerindeki Gök-Türkyazılı Türkçe kitabelerin Peçenekler’e âit olduğu, kitabeleri okuyan Gy. Nemeth’in tesbiti ile ortaya çıkmıştır. Ayrıca güney Rusya’da Poltava’da bulunan Perescepine hâzinesi de Peçenekler’e ait sayılmaktadır.
Peçenekler’den sonra Balkanlar’a gelen diğer bir Türk kavmi ise Uzlardır. 1064’te, Güney Rusya bozkırlarında yaşayan Kumanların baskısıyla Balkan Yarımadası’na inen Uzlar, Bulgar-Makedon topraklarını ve Trakya’yı dalga dalga istilâ etmişler ancak büyük bir açlık yaşamaları ve bunun sonucunda salgın hastalıklar geçirmeleri üzerine istilâ hareketleri tam felaketle neticelenmiştir.sigorta sorgulama
